REKLAMA


 

REKLAMA


 

Wehikuł Mars Science Laboratory Mission z detektorem VIGO Wehikuł Mars Science Laboratory Mission z detektorem VIGO NASA

Jak zapewnić w Polsce rozwój konkurencyjnej, wydajnej gospodarki? Wspierać realizację projektów badawczo-rozwojowych prowadzonych wspólnie przez przedsiębiorców i naukowców, a następnie wdrożyć ich wyniki, tak aby trafiały na rynek. Dowodem na sukces takiej strategii jest wieloletnia współpraca Wojskowej Akademii Technicznej z polską spółką Vigo System S.A., produkującą detektory podczerwieni, rozpoznawalną na globalnym rynku i notowaną na warszawskim parkiecie


Martyniuk_Piotr

Autorami tekstu są

Piotr Martyniuk

Wojskowa Akademia Techniczna, Warszawa
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.  

 

Ppłk dr hab. inż. Piotr Martyniuk kieruje Zakładem Fizyki Ciała Stałego w Instytucie Fizyki Technicznej WAT od października 2015 roku. Jego zainteresowania badawcze koncentrują się na barierowych strukturach detekcyjnych średniej i dalszej podczerwieni otrzymywanych ze związków grupy AIIIBV (w tym supersieci II rodzaju z InAs/GaSb), jak również z roztworu stałego HgCdTe.  


Piotrowski_Adam

Adam Piotrowski
Vigo System S.A., Ożarów Mazowiecki
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

 

Dr inż. Adam Piotrowski jest prezesem zarządu Vigo System S.A. Tytuł magistra inżyniera elektroniki uzyskał w 2002 roku na Politechnice Warszawskiej. W 2008 roku obronił pracę doktorską w Wojskowej Akademii Technicznej. Autor wielu publikacji naukowych dotyczących metod wytwarzania i zastosowań detektorów podczerwieni. Interesuje się nowymi zastosowaniami podczerwieni, inżynierią zarządzania i zagadnieniami związanymi z internetem rzeczy.

 


Współpraca Vigo System S.A. – WAT stanowi szczególny w polskich realiach przykład kooperacji naukowego zespołu uczelnianego z firmą wdrożeniową zaawansowanej technologii. Zespół Zakładu Fizyki Ciała Stałego (ZFCS) w Instytucie Fizyki Technicznej (IFT), kierowany przez prof. Antoniego Rogalskiego (pełniącego obecnie funkcję dziekana Wydziału IV PAN), ściśle współpracuje z Vigo System S.A. od ponad 20 lat. W centrum zainteresowania obu zespołów jest badanie procesów i zjawisk fizycznych warunkujących produkcję detektorów podczerwieni o najwyższych parametrach użytkowych. Źródła współpracy leżą w początkowej wspólnej historii firmy i instytutu. Do połowy lat 90. ubiegłego wieku Zakładem FCS kierował prof. Józef Piotrowski, który obecnie jest dyrektorem ds. rozwoju Vigo System S.A. Już wtedy pod jego kierownictwem opracowano wiele typów detektorów produkowanych przez firmę Vigo. Kierowniczą kadrę Vigo stanowili byli pracownicy IFT. Również obecnie studia doktoranckie prowadzone w IFT stanowią źródło zaplecza kadrowego dla Vigo. W ramach współpracy z firmą studenci WAT odbywają praktyki, piszą prace magisterskie i doktorskie.

 

Vigo System S.A. jest obecnie światowym liderem w produkcji niechłodzonych, fotonowych detektorów podczerwieni (http: //www.vigo.com.pl). Oferowane przez Vigo detektory są stosowane w przemyśle, medycynie, technice wojskowej oraz pracach badawczych – stanowią wyposażenie systemów pomiarowych w pracowniach najbardziej renomowanych ośrodków badawczych na całym świecie. Między innymi pracują obecnie na pokładzie łazika Curiosity (od 2012 roku), w ramach misji Mars Science Laboratory. Firma uzyskała status oficjalnego dostawcy podzespołów dla NASA. W 2014 roku debiutowała na Giełdzie Papierów Wartościowych.

 

Wspólne inwestycje

 

W 2003 roku WAT i Vigo System S.A. utworzyły wspólne laboratorium epitaksji tellurku kadmowo-rtęciowego (HgCdTe) ze związków metaloorganicznych MOCVD (ang. Metal organic chemical vapour deposition). Technika MOCVD umożliwia osadzanie złożonych wielowarstwowych heterostruktur HgCdTe o dowolnym składzie molowym i profilu domieszkowania, jakie są wymagane dla produkcji wysokiej jakości fotonowych detektorów podczerwieni. Układ oparty jest na systemie AIX-200 firmy AIXTRON – światowego lidera w produkcji tego typu aparatury. Laboratorium mieści się w Ożarowie Mazowieckim. Koszty utworzenia wspólnego laboratorium wyniosły 3,9 milionów złotych, z czego 60% pokryła firma Vigo System SA, a 40% – WAT.

 

System MBE Compact 21 DZ firmy RIBER do wzrostu supersieci związków AIIIBV

 

Kolejny wspólny projekt to nowe, otwarte 21 kwietnia 2015 roku, laboratorium, które zajmie się rozwijaniem i produkcją detektorów techniką Molecular Beam Epitaxy (MBE), czyli epitaksją z wiązek molekularnych. To technologia wytwarzania warstw półprzewodnikowych, polegająca na osadzaniu kolejnych, atomowej grubości warstw materiału na podłożu krystalicznym poprzez parowanie pierwiastków z komórek efuzyjnych w bardzo wysokiej próżni. Umożliwia to osadzanie złożonych, wielowarstwowych heterostruktur ze skokowo zmieniającym się składem molowym i domieszkowaniem, np. supersieci II typu z InAs/GaSb.

 

Detektory wytwarzane w technologii MBE uzupełnią ofertę detektorów z HgCdTe, sprzedawanych dziś przez Vigo. Będzie je można stosować tam, gdzie konieczne jest zapewnienie m.in. wyższej odporności na trudne warunki eksploatacyjne i wysokiej jednorodności parametrów detektorów wieloelementowych. Wartość inwestycji szacowana jest na 11 mln zł, które pokryły po połowie Vigo System S.A. i WAT.

 

Badania i projekty

 

Współpraca WAT i Vigo System S.A. polega nie tylko na wspólnych inwestycjach. Najlepszym dowodem na jej efektywność są badania i projekty.

 

Strategicznym celem współpracy jest skoncentrowanie się na tych aspektach rozwoju detektorów, które w przyszłości mogą doprowadzić do pojawienia się na międzynarodowym rynku nowych polskich przyrządów i systemów techniki podczerwieni. Świadomie rezygnuje się z prób powielania zachodnich badań nad rozwojem chłodzonych detektorów podczerwieni. Rynek detektorów chłodzonych kriogenicznie jest nasycony, gdyż w badania i przemysł dla celów militarnych zainwestowano w przeszłości ogromne środki finansowe, szczególnie w okresie „zimnej wojny”. Dlatego za uzasadnione uważa się podjęcie prac dotyczących fotodetektorów z supersieci InAs/GaSb bez chłodzenia kriogenicznego, żeby opracować technologię detektorów lepszych od dotychczas produkowanych z HgCdTe. Taka technologia pozwoli na obniżenie kosztów produkcji urządzeń techniki podczerwieni i zwiększenie ich funkcjonalności, a przez to rozszerzenie zastosowań w przemyśle, nauce, medycynie i ochronie środowiska, zwłaszcza zastosowań polowych, w których chłodzenie kriogeniczne jest niemożliwe lub bardzo utrudnione.

 

System AIX-200 firmy AIXTRON do wzrostu warstw epitaksjalnych HgCdTe ze związków metalorganicznych

 

Liczne wspólne projekty WAT i Vigo System S.A. wygrywają w konkusach Narodowego Centrum Ba- dań i Rozwoju i Narodowe- go Centrum Nauki. Dotyczą one m.in. opracowania i wykonania niechłodzonych i minimalnie chłodzonych detektorów z HgCdTe średniej i dalekiej podczerwieni nowej generacji, detektorów do spektroskopii Fouriera zakresu 3–16 μm, detektorów do szerokopasmowej (1 Gb/s) łączności optycznej w otwartej przestrzeni z użyciem laserów falowodowych CO2, modułów detekcyjnych do wysokoczułych sensorów niebezpiecznych materiałów, bezprzewodowego systemu łączności optycznej w zakresie spektralnym 8-18 μm oraz opracowania optoelektronicznego czujnika par materiałów wybuchowych.

 

Współpraca dotyczy ponad 25 różnych projektów, na których realizację wydatkowano około 35 milionów złotych. W trzy ostatnie z wymienionych tematów włączone są zespoły Instytutu Optoelektroniki WAT. Efektem współpracy Vigo z Instytutem Optoelektroniki jest między innymi system OBRA instalowany w urządzeniach wojskowych.

 

Publikacje i monografie

 

Pracownicy ZFCS i Vigo System SA mogą poszczycić się znakomitym odbiorem ich prac naukowych w świecie. „Polska szkoła” zdominowała światowe wydawnictwa w zakresie pozycji monograficznych poświęconych detektorom podczerwieni. Publikacje i monografie obu zespołów były w ostatnich dziesięciu latach cytowane ok. 5 tysięcy razy, także przez najbardziej uznane zespoły z całego świata prowadzące badania naukowe nad detektorami podczerwieni. Wskaźnik Hirscha obu zespołów szacowany jest na ponad 40. Najnowsza książka prof. Antoniego Rogalskiego – „Infrared Detectors”, opublikowana przez wydawnictwo Taylor@Francis (USA) w 2011 roku – uznawana jest za najlepszą monografię dotyczącą detektorów podczerwieni, jaka ukazała się w ostatnich 20 latach. Przetłumaczono ją na język rosyjski i chiński. Wynikiem współpracy naukowej obu zespołów jest również monografia „High-Operating Temperature Infrared Photodetectors” (wydana przez wydawnictwo SPIE Press, USA), podsumowująca unikatowe w skali światowej polskie osiągnięcia naukowe i produkcyjne w zakresie długofalowych detektorów podczerwieni pracujących w podwyższonych temperaturach.

 

Zdjęcia: Jakub Ostałowski

 

 

Detektory podczerwieni

 

 

Chcesz wiedzieć więcej?

http://www.vigo.com.pl/
Rogalski A. (2011). Infrared Detectors, second edition, CRC Press. Boca Raton.
http://www.amazon.com/Infrared-Detectors-Second-Antonio-Rogalski/dp/142007671X#reader_142007671X
http://www.amazon.com/Infrared-Detectors-Chinese-Edition-Rogalski/dp/711145197X
Piotrowski J., Rogalski A. (2007). High-Operating Temperature Infrared Photodetectors. SPIE Press, Bellingham.
http://www.amazon.com/High-Operating-Temperature-Infrared-Photodetectors-Press-Monograph/dp/0819465356


© Academia nr 3 (43) 2015

 

 

Oceń artykuł
(0 głosujących)

Tematy

agrofizyka antropologia kultury antropologia społeczna archeologia archeometalurgia architektura Arctowski arteterapia astrofizyka astronomia badania interdyscyplinarne behawioryzm biochemia biologia biologia antaktyki biologia płci biotechnologia roślin borelioza botanika chemia chemia bioorganiczna chemia fizyczna chemia spożywcza cywilizacja demografia edukacja ekologia ekologia morza ekonomia energia odnawialna etnolingwistyka etnomuzykologia etyka ewolucja fale grawitacyjne farmakologia filozofia finansowanie nauki fizyka fizyka jądrowa gender genetyka geochemia środowiska geoekologia geofizyka geografia geologia geologia planetarna geoturystyka grafen historia historia idei historia literatury historia nauki historia sztuki humanistyka hydrogeologia hydrologia informatyka informatyka teoretyczna internet inżynieria inżynieria materiałowa język językoznawstwo kardiochirurgia klimatologia kobieta w nauce komentarz komunikacja kosmologia kryptografia kryptologia kulinaria kultoznawstwo kultura lingwistyka literatura literaturoznawstwo matematyka medycyna migracje mikrobiologia mineralogia mniejszości etniczne mniejszości narodowe modelowanie procesów geologicznych muzykologia mykologia na czasie nauka obywatelska neurobiologia neuropsychologia nowe członkinie PAN 2017 oceanografia ochrona przyrody orientalistyka ornitologia paleobiologia paleontologia palinologia parazytologia PIASt politologia polityka społeczna polska na biegunach prawo protonoterapia psychologia psychologia zwierząt punktoza Puszcza Białowieska robotyka rozmowa „Academii” seksualność smog socjologia szczepienia sztuka technologia wieś w obiektywie wulkanologia zastosowania zdrowie zoologia zwierzęta źródła energii żywienie

Komentarze

O serwisie

Serwis naukowy prowadzony przez zespół magazynu Academia PAN.Academia Zapraszamy do przysyłania informacji o badaniach, aktualnie realizowanych projektach naukowych oraz imprezach popularyzujących naukę.

 

Dla użytkowników: Regulamin

Pliki cookies

Informujemy, że używamy ciasteczek (plików cookies) w celu gromadzenia danych statystycznych, emisji reklam oraz prawidłowego funkcjonowania niektórych elementów serwisu. Pliki te mogą być umieszczane na Państwa urządzeniach służących do odczytu stron, a korzystając z naszego serwisu wyrażacie Państwo zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.

Więcej informacji o celu używania i zmianie ustawień ciasteczek w przeglądarce: TUTAJ

Wydanie elektroniczne

Kontakt

  • pisz:

    Redakcja serwisu online
    Academia. Magazyn Polskiej Akademii Nauk
    PKiN, pl. Defilad 1, pok. 2110
    (XXI piętro)
    00-901 Warszawa

  • dzwoń:

    tel./fax (+48 22) 182 66 61 (62)

  • ślij:

    e-mail: academia@pan.pl