REKLAMA


 

REKLAMA


 

Raport trzech milionów – cz. 2 Jakub Ostałowski

Raport trzech milionów – cz. 2

O diagnostyce cukrzycy, dostępie do specjalistów i wpływie cukru na powstawanie tej choroby rozmawiamy z prof. dr. hab. Krzysztofem Strojkiem ze Śląskiego Centrum Chorób Serca, współautorem pierwszego „Raportu na temat cukrzycy w Polsce”.


Strojek_Krzysztof

Naszym rozmówcą jest
prof. dr hab. Krzysztof Strojek

Śląskie Centrum Chorób Serca
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

 

prof. dr hab. Krzysztof Strojek jest specjalistą chorób wewnętrznych, diabetologii i hipertensjologii, konsultantem krajowym w dziedzinie diabetologii.

 


 

Academia: Jak w obliczu niedobrej sytuacji w polskiej służbie zdrowia wygląda diagnozowanie i leczenie cukrzycy?

Krzysztof Strojek: Problem z rozpoznawaniem tej choroby polega na tym, iż w początkowym okresie nie ma ona – a właściwie mierna hiperglikemia charakterystyczna dla cukrzycy typu 2 – żadnych niepokojących objawów. Chory nie ma zatem świadomości zagrożenia lub je bagatelizuje. Wobec tego konieczne jest wykonywanie badań kontrolnych bez względu na samopoczucie. To paradoksalne, że co roku wykonujemy przegląd samochodu, a nie zwracamy uwagi na nasze zdrowie. Współczesna medycyna, w tym diabetologia, nakierowana jest na bardzo wczesną diagnostykę schorzeń, zanim jeszcze będą one uchwytne klinicznie. Opiera się ona właśnie na wykonywaniu rutynowo badań kontrolnych u osób pozornie zdrowych. Polskie Towarzystwo Diabetologiczne wprowadziło w swoich zaleceniach wymóg wykonywania oznaczenia stężenia glukozy we krwi, co pozwala na wczesne rozpoznanie cukrzycy, co trzy lata w populacji osób powyżej 45. roku życia, a w grupach o podwyższonym ryzyku wystąpienia choroby corocznie. Dane pochodzące z naszego „Raportu” wskazują, że na każde trzy osoby z rozpoznaną cukrzycą przypada jedna, która nie ma świadomości choroby.

 

To bardzo dużo.

Tak, ale widoczny jest postęp. Kilka lat temu na jednego chorego z rozpoznaną cukrzycą przypadały dwie z cukrzycą nierozpoznaną. Poza tym te liczby nie odbiegają od średniej w Europie. Z pewnością zaś istnieje problem niedoboru specjalistów. Według moich szacunków potrzebnych jest ich 1500. Dziś specjalizację z diabetologii ma 1100 lekarzy, czyli prawie 30% mniej, niż potrzeba. Ponadto są nierównomiernie rozmieszczeni. Są województwa, gdzie zapotrzebowanie na nich pokryte jest w 85%, ale i takie, gdzie nie przekracza 40%. Oczywiście nie wszyscy chorzy muszą być leczeni przez specjalistę. Leczeni insuliną i ci z powikłaniami powinni być pacjentami Poradni Diabetologicznej. Ale chorzy na lekach doustnych mogą pozostawać pod opieką lekarza rodzinnego i tylko raz w roku chodzić na konsultację do specjalisty, który zweryfikuje ich stan kliniczny i ustali dalszy sposób leczenia.

 

Czym leczy się dziś chorych na cukrzycę Polaków? Czy są to najnowsze medykamenty, z których mogą korzystać pacjenci w krajach Europy Zachodniej?

W Polsce zarejestrowane są wszystkie dostępne na świecie leki przeciwcukrzycowe. Co oznacza – ale tylko teoretycznie – dostęp do wszystkich terapii. To iluzoryczne, ponieważ nowsze terapie od dziesięciu lat nie są refundowane. A ich koszt to 100‒200 złotych miesięcznie, co większości chorym znacząco ogranicza dostęp.

 

Czy chorych na cukrzycę przybywa w Polsce w takim samym tempie jak w innych krajach świata?

Nie mamy na ten temat pełnych danych. Nasz „Raport” mówi o sytuacji bieżącej, zatem nie pozwala na ocenę trendów. Jednak w przyszłości będzie punktem wyjścia do dalszych szacunków. Na trendy wzrostowe wskazują zaś dane pośrednie, podobnie jak w innych krajach w naszej szerokości geograficznej i zbliżonej fazie rozwoju cywilizacyjnego. Chodzi głównie o rosnący odsetek otyłości i nadwagi.

 

Były plany powołania do życia Narodowego Programu Przeciwdziałania Cukrzycy i jej powikłaniom. Czy taki program powstał?

Taki program powstał kilka lat temu, ale na jego finansowanie przeznaczono kwotę 2 mln złotych, czyli mniej niż złotówkę na pacjenta. Polskie Towarzystwo Diabetologiczne usilnie namawia Ministerstwo Zdrowia do uruchomienia kolejnego programu.

 

W styczniu ukazała się książka „Always Hungry”, której autor – amerykański endokrynolog i profesor pediatrii w Harvard University School David Ludvig – pisze o insulino-węglowodanowym modelu otyłości, gdzie nadmiar rafinowanego cukru zakłóca samoregulującą się równowagę układu metabolicznego. Co pan sądzi o takim wpływie cukru na nasz organizm?

Cukier nie jest problemem samym w sobie. Pogląd, że spożywanie dużej ilości cukru może wywołać cukrzycę, jest nieprawdziwy. Jednakże spożywanie nadmiaru pokarmu, w tym węglowodanów, poprzez indukcję otyłości może spowodować wystąpienie tej choroby. Profesor Ludwig sugeruje, że duże spożycie węglowodanów wzmaga apetyt m.in. przez wyrzut insuliny i tym samym przyczynia się do otyłości na skutek niepotrzebnego spożywania nadmiaru pokarmów i na tej drodze może spowodować cukrzycę.

 

By strawić cukier, organizm zużywa wiele cennych składników, m.in. witaminy z grupy B, chrom oraz tak potrzebny w przeciwdziałaniu depresji cynk. Czy cukier również uzależnia?

Nie jest on klasycznym środkiem uzależniającym, ale niektórym – ze względu na walory smakowe, czyli po prostu dlatego, że jest „pyszny” – wydaje się nieodzowny do normalnego funkcjonowania.

 

Jak taka osoba ma przetrwać dietę niskocukrową?

Musi zyskać świadomość, że nie jest to produkt niezbędny do życia. Pomocne jest także znalezienie w życiu innych przyjemności niż jedzenie, zwłaszcza słodyczy.

 

Statystyczny mieszkaniec Ziemi spożywa 25 kg cukru rocznie (kiedyś 2,5 kg), co daje dodatkowe 260 kalorii dziennie. Czy powinniśmy odrzucać produkty, do których producenci dodali cukier, choć – jak np. w przypadku pieczywa – w ogóle nie było to potrzebne?

Jak najbardziej namawiam do uważnego czytania etykiet na produktach i odrzucania tych, które zawierają dużo węglowodanów. W niektórych krajach, m.in. w Wielkiej Brytanii, trwają prace legislacyjne zmierzające do podniesienia akcyzy na cukier, by w ten sposób ograniczyć jego spożycie, a tym samym zahamować plagę otyłości i cukrzycy.

 

Cukier powoduje odkładanie się cholesterolu. 61% Polaków ma podwyższony cholesterol. Czy to dużo, czy mało na tle innych krajów świata?

Wydaje mi się, że pod tym względem nie odbiegamy od innych społeczeństw krajów rozwiniętych.

 

Pod koniec „Raportu” zamieszczony jest wykres, z którego wynika, że w pierwszej dziesiątce krajów o dużej liczbie chorych na cukrzycę znaleźli się wysoko rozwinięci i dbający o formę Niemcy oraz szczupli Japończycy. To duże zaskoczenie. Co może być przyczyną dużej zachorowalności na cukrzycę w tych krajach?

Niemcy tyją podobnie jak Polacy, natomiast u Japończyków to problem predyspozycji genetycznych. Rosnąca liczba chorych na cukrzycę typu 2 w tym kraju to osoby bez nadwagi. Trwają intensywne badania, aby ten fenomen wytłumaczyć. rozmawiała Anna Kilian zdjęcia Jakub Ostałowski

 

Rozmawiała Anna Kilian

zdjęcie Jakub Ostałowski

 

 

Czytaj także:

„Raport trzech milionów – cz. 1”

 

 

© Academia nr 2 (46) 2016

Oceń artykuł
(0 głosujących)

„Academia” 2016

    

 

  

 

                                                          

„Academia” 2015

    

 

    

 

                                                             

„Academia” 2014

    

    

„Academia” 2013

    

    

„Academia” 2012

         

     

„Academia” 2011

   

    

„Academia” 2010

    

    

„Academia” 2009

    

    

„Academia” 2008

    

    

„Academia” 2007

    

    

„Academia” 2006

    

    

„Academia” 2005

    

    

Tematy

agrofizyka antropologia kultury antropologia społeczna archeologia archeometalurgia architektura Arctowski arteterapia astrofizyka astronomia badania interdyscyplinarne behawioryzm biochemia biologia biologia antaktyki biologia płci biotechnologia roślin borelioza botanika chemia chemia bioorganiczna chemia fizyczna chemia spożywcza cywilizacja demografia edukacja ekologia ekologia morza ekonomia energia odnawialna etnolingwistyka etnomuzykologia etyka ewolucja fale grawitacyjne farmakologia filozofia finansowanie nauki fizyka fizyka jądrowa gender genetyka geochemia środowiska geoekologia geofizyka geologia geologia planetarna geoturystyka grafen historia historia idei historia literatury historia nauki historia sztuki humanistyka hydrogeologia hydrologia informatyka informatyka teoretyczna internet inżynieria materiałowa język językoznawstwo klimatologia kobieta w nauce komunikacja kosmologia kryptografia kryptologia kulinaria kultoznawstwo kultura lingwistyka literatura matematyka medycyna migracje mikrobiologia mineralogia mniejszości etniczne mniejszości narodowe modelowanie procesów geologicznych muzykologia mykologia nauka obywatelska neurobiologia neuropsychologia nowe członkinie PAN 2017 ochrona przyrody orientalistyka ornitologia paleobiologia paleontologia palinologia parazytologia PIASt politologia polityka społeczna polska na biegunach prawo protonoterapia psychologia psychologia zwierząt Puszcza Białowieska robotyka rozmowa „Academii” seksualność smog socjologia szczepienia sztuka technologia wieś w obiektywie wulkanologia zastosowania zdrowie zoologia zwierzęta źródła energii żywienie

Komentarze

O serwisie

Serwis naukowy prowadzony przez zespół magazynu Academia PAN.Academia Zapraszamy do przysyłania informacji o badaniach, aktualnie realizowanych projektach naukowych oraz imprezach popularyzujących naukę.

 

Dla użytkowników: Regulamin

Pliki cookies

Informujemy, że używamy ciasteczek (plików cookies) w celu gromadzenia danych statystycznych, emisji reklam oraz prawidłowego funkcjonowania niektórych elementów serwisu. Pliki te mogą być umieszczane na Państwa urządzeniach służących do odczytu stron, a korzystając z naszego serwisu wyrażacie Państwo zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.

Więcej informacji o celu używania i zmianie ustawień ciasteczek w przeglądarce: TUTAJ

Wydanie elektroniczne

Kontakt

  • pisz:

    Redakcja serwisu online
    Academia. Magazyn Polskiej Akademii Nauk
    PKiN, pl. Defilad 1, pok. 2110
    (XXI piętro)
    00-901 Warszawa

  • dzwoń:

    tel./fax (+48 22) 182 66 61 (62)

  • ślij:

    e-mail: academia@pan.pl